Dusza (Niemojewski Andrzej) str. 32

gdyż wywodził się od Józefa, a werset Genes. XLIX, 22: " Różdżką płodną Józef, różdżką płodną nad zdrojem", "ale ain", czytał "ole ain" "podnoszący się od oka" (Berachot 20a).
29 ) Kto wchodząc do miasta boi się złego spojrzenia, niech weźmie wielki palec prawej ręki w lewą rękę, a wielki palec lewej ręki w prawą rękę, niech patrzy na swoje nozdrze prawe i mówi: "ja ten a ten, syn tego a tego, wywodzę swój ród od Józefa, na którego nie działało złe spojrzenie". Jeżeli zaś boi się, by jego złe spojrzenie komu nie zaszkodziło, niech patrzy na swe lewe nozdrze (Berachot 55b).
30 ) Kto zachorował, niech o tym nie mówi dnia pierwszego, gdyż zepsuje działalność swej gwiazdy (Berachot 55b).
31 ) Rabbi Szymon powiedział: Widziałem w Sydonie, jak żmija piła cyr (polewkę?). Odpowiedzieli mu: ta żmija była zwarjowana, a nie wolno powoływać się na świadectwo zwarjowanych (Tosefta, Terumot VII, 12).
32 ) Niewolno w szabas na przestrzeni czterech łokci iść z pełnym nosem i zebraną śliną w ustach (Tosefta, Erubin Xl, 8).
33 ) Niewiasta miesi ciasto. Dopóki podnosi jedną rękę a opuszcza drugą, podnosi drugą a opuszcza pierwszą, ciasto jest czyste; gdy jednak podniosła obie ręce w górę i opuściła obie ręce w dół, ciasto staje się nieczystym (Tosefta, Ohalot V, ll).
34 ) Wszystkie przedmioty znaleziony są nieczyste. Igła zardzewiała jest czysta (Miszna, Teharot III, 5 t. j. czysta dlatego, ponieważ rdza zakrywa jej nieczystość; ale gdy się ją z rdzy oczyściło, to staje się nieczystą ).

35 ) Wszystkie ciecze wydzielające się z trupa są czyste prócz jego krwi (Tosefta, Machszirin III, 15).
36 ) Jeśli zaw (plugawiec) i czysty razem otwierają drzwi, to czysty staje się nieczystym; a mędrcy mówią: trzeba, aby jeden w tym samym czasie otwierał, kiedy drugi zamyka (Miszna, Zawim III, 2).
37 ) Jeśli czysty uderzy nieczystego, jest czysty, a jeśli nieczysty uderzy czystego, to ten staje się nieczystym (Miszna, Zawim III, 3).
38 ) Jeśli zaw (plugawiec) jest na jednej szali wagi, a jadło i napitek na drugiej szali wagi, to staje się ono nieczystym (Miszna, Zawim IV, 6).
39 ) Jeśli zaw ( plugawiec ) i czysty siedzieli na jednym bydlęciu, to chociażby ich suknie nie dotknęły się o siebie, są nieczyści (Miszna, Zawim III, 1).
40 ) Gdy kładą ładunek na osła lub zdejmują, jeśli ładunek ciężki, jeśli nieczysty, gdy lekki, jest czysty (Miszna, Jadaim III, 2).
41 ) Jeżeli niewiasta żydowska wyszła z mikwy ( kąpieli rytualnej ) i natknęła się na nieczyste zwierzę albo na nieżyda, to wedle rabinów staje się znowu nieczystą i musi wracać do mikwy (Jore Dea § 201).
42 ) Podczas Tekufy (przesilenia a wedle niektórych także porównania dnia z nocą) nie wolno pić wody. Komentator Cyfce Kohen dodaje, że jeżeli się włoży kawałek żelaza do wody, do wszelkich napojów i na wszelkie potrawy, to zły duch nie będzie mógł wyrządzić żadnej szkody (Jore Dea § 116). — Rzecz ta stoi w związku z następującym przesądem żydowskim. Żydzi wierzą, że cztery razy do roku, we wrześniu, grudniu, marcu i czerwcu, wskutek powrotu ciał niebieskich do swych miejsc pada z nieba kropla krwi do wszystkich potraw mokrych,
Dusza Żydowska

choćby nawet były zakryte. Wiara ta ma niezawodnie dwa źródła. Żydzi, jak wszyscy Syryjczycy, czcili ongi Tamuza albo Adonisa, który zginąć miał od dzika. Co roku na wiosnę wzbierała rzeka jego imienia i wskutek charakteru gleby zabarwiała się na czerwono. Mówiono, że to krew Adonisa tak ją zabarwia (Lukianos, Peri tes Syries theou, 6 — 8). Święto śmierci i zmartwychwstania Adonisa obchodzono na wiosnę w okresie porównania dnia z nocą. Następnie zauważono, że na chlebie przaśnym i na pewnych potrawach powstają rdzawe plamy. Stąd wypłynęła nawet wiara u chrześcijan w krwawiące hostje. Berliński profesor Ehrenberg wyjaśnił w r. 1848, że plamy te powstają wskutek pewnego żyjątka. Jest to monas prodigiosa, albo bacteridium prodigiosum, albo microccocus prodigiosus (p. Loewe, Schulchan-Aruch, t. I str. 200 dopisek; Strack, Das Blut im Glauben und Aberglauben der Menschheit, wyd. 8-me, str. 35).
43 ) Aby ogień nie szerzył się ( podczas pożaru w szabas ), można zrobić przegrodę z naczyń, zarówno napełnionych wodą, jak i pustych. Rabbi Josse zakazuje robić przegrodę z nowych naczyń glinianych, jeśli są napełnione wodą, gdyż ognia nie ( sic! ) przenoszą, pękają i ogień gaszą (Miszna, Szabbat XVI, 5).
44 ) Niewolno w szabas ratować trupa z ognia (Tosefta, Szabbat XIV, 7).
45 ) Należy ( podczas pożaru w szabas ) wyjmować chleb z pieca łopatą, zwykle do tego używaną, a nie nożem (Tosefta, Szabbat X1V, 8).
46 ) Rabbi Josse mówi: wolno (w szabas z palącego się domu) wynosić równocześnie ośmnaście sztuk ubrania, następnie powrócić i znowu wdziać tyleż dla wyniesienia (Miszna, Szabbat XVI, 4). Rabbi Meir mówi: on wdziewa

ubranie, wychodzi, zdejmuje, wraca, znowu wdziewa, wychodzi i zdejmuje, i tak (!) przez cały dzień. Rabbi Josse mówi: wdziewa ośmnaście rzeczy, a mianowicie — tu wylicza je szczegółowo (Barajta Szabbat 120a).
47 ) Księgę. Tory, która się zapaliła z jednego końca, wolno brać w szabas do czytania: jeśli od tego zgaśnie, niech zgaśnie. Także wolno wziąć jakąś rzecz, która się zapaliła: jeśli wskutek tego zgaśnie, niech zgaśnie (Tosefta, Szabbat XIV, 5).
48 ) Co się nazywa usuwaniem ich ( figur świętych cudzego kultu )? Jeśli kto odtrącił jej kawałek ucha, kawałek nosa, albo kawałek palca, jeśli ją zgniótł, choćby nic od niej nie odjął, to ją usunął (Miszna, Aboda Zara IV, 5).
49 ) Rabbi Meir mówi: dla usunięcia jej (figury świętej cudzego kultu) trzeba, żeby ją (żyd) uderzył młotem i rozbił. Rabbi Szymon mówi: choćby ją tylko pchnął, dał jej policzek, i upadła, już usunięta (Tosefta, Aboda Zara V, 7).
50 ) Kto kazał sobie krew puścić z pleców a potym nie dokonał ablucji rąk, będzie się bał przez siedm dni; kto się ogolił a potym rąk sobie nie zmył, będzie się bał przez trzy dni; kto sobie obciął paznokcie, a potym nie zmył sobie rąk, będzie się bał przez dzień, nie wiedząc wcale, czego się właściwie boi (Orach Chajim § 4 art. 19).
50 ) Jeżeli mysz wpadła do piwa, wina lub innego napoju odurzającego, to napój jest terefa; taka mysz bowiem daje dobry (sic!) smak; podaje sieją na stoły królewskie jako przysmak; ale co do martwej myszy jest wątpliwość, czy od niej piwo albo ocet nabiera dobrego lub złego smaku. Jeżeli tedy piwo albo ocet było zimne, mysz się całkiem wyciągnęło, to napój jest koszer, można pić; ale jeżeli było ciepłe, albo mysz była tam całe 24 godzin, to